Raportowanie emisji procesowych w lakierniach oraz warsztatach mechanicznych w systemie KOBiZE

Największy błąd właścicieli lakierni i warsztatów mechanicznych polega na utożsamianiu raportu KOBiZE wyłącznie z kotłem, piecem lub samochodami służbowymi. W praktyce obowiązek raportowania bardzo często dotyczy również samych procesów technologicznych, jeżeli powodują emisję do powietrza. W lakierniach i warsztatach takim źródłem emisji mogą być między innymi procesy przygotowania powierzchni, odtłuszczania, nakładania lakierów, podkładów i rozcieńczalników, suszenia powłok oraz używania innych preparatów zawierających rozpuszczalniki organiczne. Krajowa baza jasno wskazuje, że raport składa podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, a część raportu „Emisje” służy do wprowadzania danych o wielkości emisji do powietrza z instalacji i innych źródeł. To oznacza, że w lakierni problemem nie jest tylko ogrzewanie hali, ale również emisja procesowa związana z samą usługą lakierniczą. 

Jakie emisje procesowe występują w lakierniach i warsztatach?

W praktyce najważniejszym obszarem są emisje lotnych związków organicznych, w tym NMLZO, powstające przy stosowaniu lakierów, farb, podkładów, zmywaczy, rozcieńczalników i innych środków chemicznych używanych w procesach lakierniczych oraz przygotowawczych. Materiały KOBiZE wskazują wprost, że podmioty składające raport do Krajowej bazy muszą przeanalizować, czy substancje wprowadzane do powietrza z eksploatowanych instalacji kwalifikują się do grupy NMLZO, a w raportowaniu należy wykazać sumę wszystkich zanieczyszczeń zaliczanych do tej grupy. Dla lakierni oznacza to konieczność patrzenia nie tylko na komin lub wentylator, ale na całość procesu, w którym rozpuszczalniki odparowują do powietrza. W warsztatach mechanicznych problem pojawia się szczególnie tam, gdzie poza standardową mechaniką wykonywane są naprawy blacharsko-lakiernicze, zaprawki, renowacje elementów karoserii albo czyszczenie części z użyciem chemii procesowej. 

Czy mała lakiernia albo warsztat też musi raportować do KOBiZE?

Tak, bardzo często tak. O obowiązku nie decyduje skala zakładu ani liczba pracowników, tylko to, czy działalność powoduje emisje. KOBiZE wskazuje, że raport roczny sporządza podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, a jeśli obowiązek jest związany z eksploatacją instalacji, raport składa prowadzący instalację. Jednocześnie Biznes.gov.pl przypomina, że instalacja emitująca gazy lub pyły do powietrza może wymagać zgłoszenia do organu ochrony środowiska albo nawet pozwolenia emisyjnego, zależnie od rodzaju i skali emisji. To oznacza, że mała lakiernia czy warsztat nie powinny zakładać, że „są za małe na KOBiZE”. W praktyce niewielki zakład może mieć prostszy zakres danych niż duża instalacja przemysłowa, ale sam obowiązek raportowania emisji procesowych z lakierowania albo użycia rozpuszczalników nadal może istnieć. 

Jak przygotować raport emisji procesowych bez błędów?

Najbezpieczniejsze podejście polega na zebraniu danych nie tylko o paliwach i urządzeniach grzewczych, ale również o wszystkich preparatach i procesach, które realnie powodują emisję do powietrza. W lakierni i warsztacie oznacza to zwykle analizę zużycia lakierów, podkładów, utwardzaczy, rozcieńczalników, zmywaczy i innych środków zawierających LZO, a następnie przypisanie ich do właściwego miejsca korzystania ze środowiska i odpowiedniego źródła emisji w raporcie. KOBiZE udostępnia osobne materiały pomocnicze dotyczące instalacji, w których są używane rozpuszczalniki organiczne, oraz klasyfikacji NMLZO, co pokazuje, że ten obszar jest traktowany jako odrębny i wymagający właściwego bilansowania. Z punktu widzenia przedsiębiorcy najważniejszy wniosek jest prosty: raport KOBiZE dla lakierni i warsztatu mechanicznego nie powinien ograniczać się do źródeł spalania paliw, bo to właśnie emisje procesowe są tu często najbardziej charakterystycznym i najczęściej pomijanym elementem obowiązku.

Jeżeli chcesz sprawdzić, czy w Twojej lakierni albo warsztacie mechanicznym emisje procesowe zostały prawidłowo rozpoznane i ujęte w KOBiZE, warto zweryfikować to przed końcem lutego, a nie dopiero przy wypełnianiu raportu. Szczegóły znajdziesz w zakładce Kontakt na stronie tam możesz opisać swoją działalność i dobrać zakres wsparcia do realnych obowiązków emisyjnych firmy.